4

Τών μετά τά φυσικά A, 1

μέν οδν άλλα ταΐς φαντασίαις Çrj καί ταΐς μνήμαις, έμ­
πειρίας δέ μετέχει μικρόν- τό δέ τών άνθρώπων γένος καί
τέχνη καί λογισμοΐς.
γίγνεται δ’ έκ τής μνήμης έμπειρία
τοΐς άνθρώποις' αί γάρ πολλαί μνήμαι τού αύτοΟ πράγμα981a ΧΟς μιάς έμπειρίας δύναμιν άποτελουσιν.
καί δοκεΐ σχεδόν
έπιστήμη καί τέχνη δμοιον είναι καί έμπειρία, άποβαίνει δ’
έπιστήμη καί τέχνη διά τής έμπειρίας τοΐς άνθρώποις' ή
μέν γάρ έμπειρία τέχνην έποίησεν, ώς φησί Πώλος, ή
5 δ’ απειρία τύχην.
γίγνεται δέ τέχνη δταν έκ πολλών
τής έμπειρίας έννοημάτων μία καθόλου γένηται περί
τών όμοίων ύπόληψις.
τό μέν γάρ Μχειν όπόληψιν δτι
Καλλί<£ κάμνοντι τηνδί τήν νόσον τοδί συνήνεγκε καί
Σωκράτει καί καθ’ έκαστον οδτω πολλοΐς, έμπειρίας έστίν10 τό δ’ δτι πάσι τοΐς τοιοΐσδε κατ’ είδος ëv άφορισθεΐσι,
κάμνουσι τηνδί τήν νόσον, συνήνεγκεν, οΐον τοΐς φλεγματώδεσιν ή χολώδεσι [ή] πυρέττουσι καύσφ, τέχνης. — πρός μέν
οδν τό πράττειν έμπειρία τέχνης ούδέν δοκεΐ διαφέρειν, άλλά
καί μάλλον έπιτυγχάνουσιν οί Μμπειροι τών άνευ τής έμ15 πειρίας λόγον έχόντων (αίτιον δ ’ δτι ή μέν έμπειρία τών
καθ’ εκαστόν έστι γνώσις ή δέ τέχνη τών καθόλου, αί δέ
πράξεις καί αί γενέσεις πάσαι περί τό καθ’ Μκαστόν είσιν'

Los demás animales viven con imágenes y recuerdos, y par­
ticipan poco de la experiencia. Pero el género humano dispone
del arte y del razonamiento. Y del recuerdo nace para los hom­
bres la experiencia, pues muchos recuerdos de la misma cosa
981a llegan a constituir una experiencia. Y la experiencia parece, en
cierto modo, semejante a la ciencia y al arte, pero la ciencia
y el arte llegan a los hombres a través de la experiencia. Pues
la experiencia hizo el arte, como dice Polo3, y la inexperiencia,
3
Polo de Agrigento, discípulo de Gorgias y autor de una Retórica. La
frase de Polo, según Platón, Gorgias 448c, es algo diferente: έμπειρία μέν
y àp ποιεί τόν αιώνα ήμων πορεύεσθαι κατά τέχνην, άπειρία δέ κατά
τύχην, «la experiencia hace que nuestra vida se gobierne por el arte, y la
inexperiencia, por el azar», Pero quizá tampoco Platón reprodujo literal­
mente las palabras de Polo.