Cxapitro17

Page 41

tio ne okazos.
−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−
DEMANDOJ (17)
Pri kio parolas la policano?
Kion precize instruas Gerda?
Kiu estas la alta blondulo?
Kiu estas Marta?
Kial oni ankoraux ne pridemandis la blondulon?
Kiel la policano esperas retrovi Gerdan?
−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−
NOTOJ
Jen ankoraux kelkaj vortoj, kiujn ni uzos por paroli pri la lingvo.
Grupon de vortoj kun verbo en la centro oni nomas FRAZO. Jen ekzemplo:
Linda rigardas la blondulon.
Frazo normale havas subjekton. La SUBJEKTO estas tio, kio faras la
agadon de la verbo. En tiu cxi frazo "Linda" estas la subjekto.
Frazo ofte havas objekton. La OBJEKTO estas tio, al kio la agado de la
verbo estas farata. En cxi tiu frazo la objekto estas "la blondulon".
Oni montras la objekton aux per prepozicio ("Linda rigardas al la
blondulo") aux per la finajxo "−n". Tiun finajxon "−n" oni nomas
AKUZATIVO. Kiel vi jam lernis, oni uzas akuzativon ne nur por montri
la objekton en frazo, sed ankaux por aliaj aferoj.
*

*

*

Jam en la oka cxapitro vi lernis pri la pronomo "si".
La pronomo "si" estas la REFLEKSIVA PRONOMO de Esperanto. Esprimoj
uzantaj gxin estas REFLEKSIVOJ.
Kiel vi jam scias, "si" resendas al la subjekto. Ekzemple:
Linda vidas sin.
signifas:
Linda vidas Lindan.
Oni devas scii, ke "si" resendas al la plej proksima subjekto. Normale
tio estas la subjekto de la plej malgranda frazo (aux "subfrazo"), en
kiu gxi aperas. Do en la frazo:
Tom scias, ke Linda vidas sin.
"si" resendas al "Linda" (la subjekto de "vidas"), ne al "Tom" (la
subjekto de "scias").
Pro tio, "si" neniam povas esti mem la subjekto aux parto de la
subjekto de iu verbo. Ekzemple, jena frazo estus tute neebla, se oni
enmetus la vorton "sia":