Compendio de Textos para PAU UCLM 2025 26.pdf

Vista previa de texto
Metaphysicorum liber I, 3
19
bilium automata, nondum speculantibus causam, aut circa solis
conversiones, aut diametri non commensurationem. Mirum enim 15
videtur esse omnibus si quid non minimorum non mensuratur.
Oportet autem in contrarium, et ad dignius, iuxta proverbium,
proficere, quemadmodum et in his, cum didicerint: nihil enim
ita mirabitur vir geometricus, quam si diameter commensura· 20
bilis fiat. Quae quidem igitur natura scientiae quaesitae dictum
est, et quae sit intentio quam oportet adipisci quaestionem et
totam methodum.
3
34. Quoniam autem manifestum est quod earum quae a
principio causarum oportet sumere scientiam; tunc enim scire 25
dicimus unumquodque, quando primam causam cognoscere pu
tamus: causae vero quadrupliciter dicuntur: quarum quidem
unam causam dicimus esse substantiam et quod quid erat esse,
reducitur enim ipsum quare primum ad rationem ultimam,
causa autem et principium, ipsum quare primum; unam vero
materiam et subiectum; tertiam autem unde principium motus: 30
quartam vero causam ei oppositam, et quod est cuius causa
et bonum. Finis igitur generationis et motus omnis hic est;
sufficienter quidem igitur de his speculatum est in his quae de
natura.
35. Accipiemus tamen et nobis priores ad entium 983b
3
Y puesto que, evidentemente, es preciso adquirir la Ciencia
de las primeras causas (decimos, en efecto, que sabemos una 25
cosa cuando creemos conocer su causa primera), y las causas se
dividen en cuatro, una de las cuales decimos que es la substan
cia 16 y la esencia17 (pues el porqué se reduce al concepto18
último, y el porqué primero es causa y principio); otra es la
materia o el sujeto; la tercera, aquella de donde procede el prin- 30
cipio del movimiento, y la cuarta, la que se opone a ésta, es decir,
la causa final o el bien (pues éste es el fin de cualquier genera
ción y movimiento). Aunque hemos tratado suficientemente de
las causas en la Física, recordemos, sin embargo, a los que se 983b
dedicaron antes que nosotros al estudio de los entes y filosofaron
i® Sobre la trad, de ούσία, cfr. supra, págs. XXXIÏ-XXXVII.
17 En cuanto a la trad, de τό τί ήν είν α ι, son muchas las discrepancias;
cfr. supra, págs. XXXVII-XXXIX.
18 Sobre la trad, de λόγος cfr. pág. X X X II.
