18

Τών μετά τά φυσικά Α, 3

Μχει, καθάπερ (περί) τών θαυμάτων ταύτόματα [τοις μήπω τει5 θεωρηκόσι τήν αίτίαν] ΐ} περί τάς του ήλιου τροπάς ή τήν τής
διαμέτρου άσυμμετρίαν (θαυμαστόν γάρ είναι δοκεΐ πδσι (τοίς
μήπω τεθεωρηκόσι τήν αίτ(αν) εϊ τι τφ έλαχίστφ μή μετρείται)'
δει δέ είς τούναντίον καί τό άμεινον κατά τήν παροιμίαν άποτελευτήσαι, καθάπερ καί έν τούτοις δταν μάθωσιν' ούδέν γάρ
20 όν οδτως θαυμάσειεν άνήρ γεωμετρικός ώς εί γένοιτο ή διάμετρος
μετρητή, τίς μέν οδν ή φύσις τής έπιστήμης τής ζητουμένης,
εϊρηται, καί τίς ό σκοπός οδ δει τυγχάνειν τήν ζήτησιν καί
τήν δλην μέθοδον.
ΈπεΙ δέ φανερόν δτι τών έξ αρχής αιτίων δει λαβεΐν 3
25 έπιστήμην (τότε γάρ είδέναι φαμέν Μκαστον, δταν τήν πρώτην αιτίαν οίώμεθα γνωρίζειν), τά δ ’ αϊτια λέγεται, τετραχώς, ών μίαν μέν αίτίαν φαμέν είναι τήν ούσίαν καί τό τί
ήν είναι (άνάγεται γάρ τό διά τί είς τόν λόγον έσχατον,
αίτιον δέ καί άρχή τό διά τί πρώτον), έτέραν δέ τήν δλην
30 καί τό ύποκείμενον, τρίτην δέ δθεν ή άρχή τής κινήσεως,
τετάρτην δέ τήν άντικειμένην αίτίαν ταύτη, τό οδ ένεκα καί
τάγαθόν (τέλος γάρ γενέσεως καί κινήσεως πάσης τουτ’ έστίν),
τεθεώρηται μέν οδν ίκανώς περί αύτών ήμίν έν τοίς περί φύ983b σεως, δμως δέ παραλάβωμεν καί τούς πρότερον ημών είς
ilusionistas14 [a los que aún no han visto la causa], o con los
15 solsticios o con la inconmensurabilidad de la diagonal (pues a
todos les parece admirable que algo no sea medido pór la unidad
mínima). Pero es preciso terminar en lo contrario y mejor, según
el proverbio1S, como sucede en los casos mencionados, después
que se ha aprendido: pues de nada se admiraría tanto un geó20 metra como de que la diagonal llegara a ser conmensurable.
Queda, pues, dicho cuál es la naturaleza de la Ciencia que se
busca, y cuál la meta que debe alcanzar la indagación y todo el
método.
M Alejandro explica: θαύματα δέ είπε τά δπό των θαυματοποιών δεικνύμενα π α ίγνια , & έξ αύτων δοκεΐ καί αύτομάτως κινείσ θα ι, «llama
maravillas a los muñecos que muestran los ilusionistas y que parecen mo­
verse por sí mismos, automáticamente» (530a27).
15 Según Alej. (530bl4), este proverbio podría ser δευτέρων άμεινόνων.